Στα πλαίσια εφαρμογής καλών πρακτικών της σύγχρονης κοινωνικής εργασίας ,κείμενοι ενάντια στην πεσιμιστική αντίληψη πως μόνο η προσφορά ικανοποιητικών συνθηκών ποιότητας ζωής στα άτομα με ΔΑΦ αρκούν, λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα της σύγχρονης κοινωνίας που υπερθεματίζει στο άτομο ως μονάδα παραγωγικότητας για αυτονόμηση και αυτοσυνηγορία την ατόμων με ΔΑΦ , μέσα από την προνοιακή Δομή του Οικοτροφείου του Ιδρύματος για το Παιδί «Η ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ» που φροντίζει , μεριμνά και στηρίζει ολιστικά και ψυχοκοινωνικά άτομα που αντικατοπτρίζουν σε όλη την έκταση την έννοια της κοινωνικής αναπηρίας
η κοινωνική υπηρεσία του οικοτροφείου υλοποίησε και υλοποιεί κοινωνικό πρόγραμμα για άτομα με ΔΑΦ με στόχο την επίτευξη – καθιέρωση μίας επάξιας κοινωνικής θέσης και την κοινωνική ένταξη ή επανένταξη των θήλεων ωφελούμενων του Οικοτροφείου.
Η κοινωνική θέση των ατόμων με ΔΑΦ ως ωφελούμενων του Οικοτροφείου στοχεύθηκε ως διαφοροποιημένη από τη θέσης «απορίας» και «ανικανότητας» που προβάλλεται ακόμη και μέχρι σήμερα στα ελληνικά κοινωνικά προνοιακά πρότυπα περί «αναπηρίας» που εδράζουν σε γενικότερα «φιλανθρωπικά» με τη στενή έννοια σχήματα , και οδηγούν σε αντιμετώπιση της αναπηρίας όμοιας με την αντιμετώπιση της αναπηρίας από παρωχημένες και αναχρονιστικές μεθόδους κοινωνικής εργασίας ( 1900-1920).
Είναι η σύγχρονη κοινωνική ανάγκη για δημιουργία και εξοικονόμηση ζωτικών πόρων που οδηγούν στην αυτονόμηση και στην ενεργοποίηση κοινωνικών λειτουργιών των ατόμων με ΔΑΦ με στόχο την εξασφάλιση της ατομικής και κοινωνικής ευημερίας , η εξασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ατομική συνηγορία στην επίτευξη όλων των απαιτούμενων αλλαγών με βασικά στοιχεία αναφοράς : τη διερεύνηση των προσωπικών αντιλήψεων , στάσεων και συναισθημάτων του ατόμου ως ωφελούμενου των κοινωνικών προνοιακών προγραμμάτων.
Η κοινωνική Υπηρεσία του Οικοτροφείου εργάστηκε εφαρμόζοντας Κοινωνική Εργασία με Άτομα (ΚΕΑ), Κοινωνική Εργασία με Ομάδες (ΚΕΟ), Κοινωνική Εργασία με Κοινότητα ( ΚΕΚ) και με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά δεδομένα που συνέλεξε ή έλαβε υπόψη :
Γνώσεις σχετικά με την εξέλιξη και στάδια ανάπτυξης του ατόμου, των σχημάτων οικογένειας και ομάδων , την προσωπική συμπεριφορά και προσωπικές σχέσεις με κοινωνική έρευνα και κοινωνική επιτήρηση
Έγκυρη και επαρκή πληροφόρηση για την ισχύουσα κοινωνική πολιτική , κοινωνική φιλοσοφία και την στόχευσή της , με συνεχή ενημέρωση για τυχόν σχέδια αλλαγής και εκσυγχρονισμού
Ατομικές δεξιότητες με ζητούμενο τη συγχώνευση γνώσεων και δεξιοτήτων με βάση το ατομικό, συλλογικό και κοινωνικό καθήκον
Σύγχρονες τεχνικές αυτονόμησης και αυτοσυνηγορίας με βάση τη συμφωνία και συναίνεση του ωφελούμενου σε κάθε ενέργεια και πράξη
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
Εφαρμόστηκε το γενικό μοντέλο στην προσέγγιση της κοινωνικής εργασίας «επίλυση προβλημάτων» (problem solving process ), τηρώντας τα στάδια
Εκτίμηση
Σχεδιασμός
Παρέμβαση
Αξιολόγηση
Τερματισμός και Παρακολούθηση
σε εφαρμογή μεταμοντέρνας προσέγγισης κοινωνικής εργασίας και στο πλαίσιο του διαθεματικού μοντέλου που υπερβαίνει των προσεγγίσεων κατά μέθοδο (άτομο, ομάδα) ή και του πεδίου εφαρμογής (υγεία , εκπαίδευση ) με διάφορες μορφές :
Παρέμβαση
Συμβουλευτική
ΚΕΑ
ΚΕΟ
ΚΕΚ
Με
Χάραξη πολιτικής
Συνηγορία
Αυτοσυνηγορία
Ποιοτική παρέμβαση
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Ενδυνάμωση ατόμου
Ενεργοποίηση σχέσης ατόμου με οικογενειακό και συγγενικό περιβάλλον
Δημιουργία φιλικού περιβάλλοντος στα πλαίσια κοινωνικοποίησης
Ενίσχυση συνηγορίας
Ενίσχυση αυτό συνηγορίας
Διασφάλιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Απεγκλωβισμός του ατόμου από τον εαυτό του και το Ίδρυμα
Κοινωνική ένταξη
Κοινωνική συνοχή
Συλλογική αλληλεγγύη
Κοινωνική αλλαγή και ανάπτυξη
Με προϋποθέσεις:
Το σεβασμό για την εγγενή αξία και αξιοπρέπεια του ατόμου
Την αποφυγή πρόκλησης βλάβης στο άτομο και το κοινωνικό του περιβάλλον
Το σεβασμό στη διαφορετικότητα
Την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Την προάσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης
Την εμπιστευτικότητα και στήριξη
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η ελληνική αντίληψη για την αναπηρία διέπεται από μία προστατευτική και διαχωρισμένη λογική που διαφαίνεται από τις αποσπασματικές παροχές ,τις διαχωρισμένες ευκαιρίες και την αυτονόμηση χωρίς να υπάρχει μέριμνα για την αφαίρεση των εμποδίων.
Ταυτόχρονα χαρακτηρίζεται από μία προσκόλληση στην ιατρική αντίληψη της αναπηρίας χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα εμπόδια του περιβάλλοντος , οι προσωπικές και ατομικές συμπεριφορές και οι σημαντικότατες έννοιες
oδικαιοπραξία και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων
oατομική διαχείριση της προσωπικής ζωής
με αποτέλεσμα να κυριαρχεί μόνο η προστατευτική και διαχωρισμένη αντιμετώπιση που χαρακτηρίζει μια πατερναλιστική προσέγγιση.
Πρόκειται για μία αντίληψη που δε συμβαδίζει με την «κοινωνική αντίληψη της αναπηρίας» έναν όρο που εννοιολογικά προσδιορίζεται από την ανάγκη παρέμβασης στην «αλληλεπίδραση των εμποδιζόμενων προσώπων , των περιβαλλοντικών εμποδίων και των εμποδίων συμπεριφοράς που συνολικά παρεμποδίζουν την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή του αναπήρου ατόμου στην κοινωνία σε ίση βάση με τους άλλους».
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Έμφαση στις προσωπικές ανάγκες που η διερεύνησή τους και η αναζήτηση ικανοποίησης τους με την ανάπτυξη ατομικών κινήτρων θα οδηγήσει στην ενίσχυση του ατόμου
Έμφαση στην ανάγκη συμφωνίας , συνεργασίας και συμβολής του ατόμου σε όλες τις ενέργειες που το αφορούν
Έμφαση στην ανάγκη για δράση και συμμετοχή σε όλες τις κοινωνικές ενέργειες για τη βελτίωση του ατόμου και της κοινωνικής του σχέσης
Έμφαση στην ανάγκη για συμβουλευτική , ψυχοκοινωνική στήριξη , πίστη στην αλλαγή με μεθοδευμένη στόχευση προς αυτή με κινητοποίηση του ατόμου , του Φορέα , της Κοινότητας ,της Κοινωνίας , ΟΛΩΝ.
Θα ακολουθήσει αναφορά σε δύο περιστατικά οικοτρόφων. Προτείνω την Ειρήνη Βαρασιά και την Μαρία Κασκαμπά ως περιστατικά που ιδανικά αναδεικνύουν την εφαρμογή κοινωνικής εργασίας στο Οικοτροφείο , στα πλαίσια που προσδιορίστηκαν πιο πάνω.
Μαρία Ακρωτηριανάκη – Κοινωνική Λειτουργός
Συντονίστρια Οικοτροφείου
