Μια καθημερινή έστω και ολιγόλεπτη επαφή και συζήτηση με τα παιδιά σας, μπορεί να τους περάσει τα κατάλληλα μυνήματα προκειμένου να έχουν ένα ασφαλές και υγιές μέλλον τα ίδια σαν παιδιά, σαν μέλη της οικογένειάς τους αλλά και ως ενεργά μέλη της κοινωνίας.
Κάθε μέρα, στα σχολεία και στις γειτονιές, τα παιδιά μεταξύ τους πειράζονται, απειλούνται, ή γίνονται θύματα επιθέσεων από άλλα πιο δυνατά. Αυτό το πρόβλημα δημιουργεί ένα κλίμα φόβου που επηρεάζει όλο το σχολείο και σε μερικές περιπτώσεις και όλη την κοινωνία. Όταν δεν καταφέρνουμε να αναγνωρίσουμε και να σταματήσουμε αυτή τη σημπεριφορά την ώρα που συμβαίνει, στην ουσία προωθούμε την βία. Είναι σαν να λέμε στον θύτη, ότι έχει το δικαίωμα να πληγώνει ανθρώπους και στο θύμα, ότι δεν αξίζει της προστασίας μας. Η ασφάλεια στα σχολεία είναι ευθύνη όλων μας καθώς όλοι μπορούμε να βοηθήσουμε από τη θέση μας.
Ας δούμε όμως τί ακριβώς είναι το λεγόμενο BULLYING. Οι επαναλαμβανόμενες σωματικές, συναισθηματικές ή κοινωνικές συμπεριφορές οι οποίες είναι σκόπιμες, ελεγκτικές και επώδυνες. Είναι επίκτητες, δηλαδή μαθαίνονται και μπορούμε να τις παρατηρήσουμε σε ένα παιδί ακόμα και από τα 2 πρώτα χρόνια στη ζωή. Μπορεί να είναι έμμεσες (απόρριψη, εξαίρεση, βρισιές, κλπ.) ή άμεσες( ορατή και αισθητή). Οι έμμεσες είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν. Τα αγόρια συνήθως εμφανίζουν άμεσες και τα κορίτσια έμμεσες, αλλά δεν είναι πάντα έτσι. Είναι καλό λοιπόν οι γονείς να είμαστε σε ετοιμότητα έχοντας κατά νού ότι το bullying δηλώνει άνιση δύναμη μεταξύ θύτη – θύματος, ότι ο θύτης παίρνει δύναμη από το μέγεθος, το σώμα, τον λεκτικόν χειρισμό και το φύλο του. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το θύμα καταπιέζεται, νοίωθει ανήμπορο να αμυνθεί μπροστά σε ξυλοδαρμό, βρισιές, απειλές, εκφοβισμούς, κλωτσιές, διάδοση φήμων, πειράγματα, σπρωξίματα, εξαίρεση από μια ομάδα, ή καταστροφή ιδοκτησίας.
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να δείτε μερικούς από τους λόγους που πρέπει να σταματήσουμε αυτή την συμπεριφορά του ανήλικου.
-Επηρεάζει την μάθηση στο σχολείο και μπορεί να οδηγήσει σε όλο και περισσότερες απουσίες όπως και εγκατάλειψη του σχολείου.
-Οι μαθητές νοιώθουν ανασφάλεια και όλο και λιγότερη ικανοποίηση στο σχολείο όταν υπάρχουν υψηλά επίπεδα τετοιας συμπεριφοράς.
-Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να συνεχιστεί και στην ενήλικη ζωή και το παιδί αυτό να κακοποιεί τα δικά του παιδιά και το σύντροφό του.
-Όσο περισσότερο καιρό υφίσταται αυτή η συμπεριφορά, τόσο πιο δύσκολο είναι να αλλάξει.
-Σχετίζεται με άλλες παραβατικές, ποινικές και αναρχικές δραστηριότητες όπως το κλέψιμο, η χρήση ουσιών και οι βανδαλισμοί/τρομοκρατίες.
-Τα θύματα αποκτούν κοινωνική ανασφάλεια και άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, τάση για κατάθλιψη, ακόμα και σαν ενήλικες πια.
Αν το παιδί σας παρουσιάζει ένα ή περισσότερα από αυτά τα προειδοποιητικά σημάδια, μπορεί να είναι θύμα του BULLYING. Το παιδί λοιπόν που γίνεται αποδέκτης τέτοιας συμπεριφοράς συχνά :
1.Αποσύρεται κοινωνικά, έχει λίγους ή καθόλου φίλους
2.Νοιώθει απομονωμένος, μόνος και στεναχωρημένος
3.Νοίωθει ότι τον παρακολουθούν ή τον καταδιώκουν
4.Νοίωθει ότι τον απορρίπτουν ή δεν τον συμπαθούν
5.Συχνά παραπονιέται για ασθένεια
6.Δεν θέλει να πάει στο σχολείο, αποφεύγει κάποια μαθήματα ή φεύγει από το μάθημα
7.Φέρνει στο σπίτι κατεστραμμένα τα πραγματά του ή λέει ότι τα έχασε
8.Κλαίει εύκολα, έχει εναλλαγές στη διάθεση και φαίνεται απελπισμένο
9.Έχει κακές κοινωνικές δεξιότητες
10.Λέει ότι θα φύγει , ότι θα αυτοκτονήσει
11.Απειλεί με βία προς τον εαυτό του και άλλους
12.Εμφανίζει αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και στον ύπνο του
13.Παίρνει ή προσπαθεί να πάρει `προστασία` στο σχολείο (ξύλο, μαχαίρι, όπλο, κλπ.)
14.Εμφανίζει γλώσσα του σώματος θύματος – κρατάει το κεφάλι του, σηκώνει τους ώμους του, αποφεύγει την οπτική επαφή.
ΑΝ ΥΠΟΠΤΕΥΕΣΤΕ ΟΤΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΣΥΝΟΜΙΛΗΚΟΥΣ,
Τι να κάνετε :
-Διαβεβαιώστε το ότι δεν φταίει εκείνο
-Δεν χρειάζεται να το περνάει μόνο του
-Συζητήστε μαζί του τρόπους να αντιδρά στον θύτη
-Μάθετέ του να είναι διακεδικητικό
-Πείτε του να μην αντιδρά, αλλά να απομακρυνθεί και να ζητήσει βοήθεια αν το κυνηγούν
-Πείτε του να μιλήσει αμέσως σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται
-Να επικοινωνήσει με το σχολείο/δάσκαλο.
Τί να μην κάνετε :
-Να του ζητήσετε του να λύσει το πρόβλημα που υπάρχει μαζί του – λόγω της διαφοράς δύναμης, το παιδί που κακοποιείται θα υποφέρει περαιτέρω. Και αυτά τα προβλήματα απαιτούν την παρέμβαση ενήλικα.
-Να τον συμβουλευσετε να παλέψει με τον θύτη – αυτή η συμπεριφορά είναι παραβατική για τα σχολικά δεδομένα και το παιδί μπορεί να τραυματιστεί σοβαρά.
-Να προσπαθήσει να μεσολαβήσει σε μια τέτοια κατάσταση. Το να φέρετε αυτά τα παιδιά κοντά, για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που έχουν μεταξύ τους, δεν είναι καλή ιδέα. Μπορεί να θυματοποιήσει περισσότερο το παιδί που κακοποιείται και στέλνει λάθος μύνημα και στις δύο πλευρές.
-Να κατηγορήσετε είτε το θύμα ή τον θύτη. Αντίθετα, συλλέξτε πληροφορίες αν δύναται. Δείτε την συμπεριφορά του δικού σας παιδιού και στον τρόπο που σχετίζεται ώστε να καταλάβετε πώς μπορείτε να το βοηθήσετε να διαχειριστεί τέτοιου είδους καταστάσεις στο μέλλον. Μιλήστε με το σχολείο του για βοήθεια.
Πώς μπορείτε να αναγνωρίσετε ένα παιδί-θύτη :
-Προσπαθεί να ελέγχει και/ ή να χειρίζεται τους άλλους
-Τον ευχαριστεί να νοίωθει δυνατός και ότι εξουσιάζει τους άλλους (είτε ισχύει είτε όχι)
-Είναι κακός νικητής (αλαζόνας και επιδειξίας) όσο και κακός ηττημένος.
-Παίρνει ικανοποίηση από τον φόβο, την δυσφορία και τον πόνο του άλλου.
-Κρύβει πολλά ή κάνει πράγματα που οι άλλοι δεν μπορούν να δουν
-Κατηγορεί τους άλλους για τα δικά του προβλήματα
-Ενθουσιάζεται με τις συγκρούσεις με άλλους
-Παρουσιάζει ανεξέλεγκτο θυμό
-Έχει ιστορικό προβλημάτων με την πειθαρχία
-Παρουσιάζει τάση για παρορμησμούς, χρόνιων , εκφοβιστικών και βίαιων συμπεριφορών.
-Έχει ιστορικό βίαιων και επιθετικών συμπεριφορών.
-Δείχνει μη-ανοχή και προκατάληψη προς τους άλλους.
-Μπορεί να κάνει χρήση ουσιών, αλκοόλ, ή να είναι μέλος οργανώσεων.
-Του λείπει η ενσυναίσθηση για τους άλλους
Αν το παιδί σας είναι θύτης,
-Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή
-Μιλήστε στο παιδί σας για τιμωρίες και βεβαιωθείτε ότι τα δυναμώνετε δίκαια και επιμελώς
-Βοηθήστε το να μάθει εναλλακτικούς τρόπους να διαχειριστεί τον θυμό και την ματαίωσή του
-Δείξτε του και επιβραβεύστε πιο κατάλληλη συμπεριφορά
-Βρείτε τρόπο για το ίδιο να προλαβαίνει αυτή του την συμπεριφορά
-Βοηθήστε το να συνειδητοποιήσει το αντίκτυπο της συμπεριφοράς του στο θύμα
-Συμβουλευτείτε ειδικό για να σας βοηθήσει αν συνεχίζει να φέρεται έτσι
-Αν σας καλέσουν από το σχολείο, κρατήστε την ψυχραιμία σας – προσπαθήστε να μην θυμώσετε και να μην αμυνθείτε! Καθήστε να ακούσετε. Θυμηθείτε ότι αυτό θα κάνει καλό στο παιδί σας!
Ένας από τους τομείς που καλύπτουμε στο πρόγραμμα ενδοοικογενειακής βίας του παραρτήματος, είναι και η πρόληψη του BULLYING.
Μέσω αυτού,
-αυξάνουμε την επίγνωση του καθενός στο σχολείο (μαθητές, προσωπικό και γονείς) για θέματα BULLYING
-διερευνούμε τον σκοπό του προβλήματος
-εντοπίζουμε τόσο τα παιδιά που φέρονται επιθετικά όσο και αυτά που δέχτονται τέτοιες συμπεριφορές
-παρεμβαίνουμε την σωστή χρονική στιγμή με ξεκάθαρες και σταθερές συνέπειες για το παιδί που επιτίθεται και με υποστήριξη και προστασία για το παιδί που του επιτίθενται
-ενθαρρύνουμε μάρτυρες να παρέμβουν κατάλληλα για να βοηθήσουν στην διακοπή αυτής της συμπεριφοράς
-επιβραβεύουμε κατάλληλες και προληπτικές συμπεριφορές σε όλους τους μαθητές
ΕΊΜΑΣΤΕ ΛΟΙΠΟΝ ΟΛΟΙ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ BULLYING.
Για να αποτρέψετε το παιδί σας να αποτελέσει θύμα :
-ενισχύστε την απυτοπεποίθησή του
-βοηθήστε το να εδραιώσει καλές κοινωνικές δεξιότητες
-διδάξτε του να εκδηλώνετε και να μην φοβάται να μιλήσει
-διδάξτε του να ζητάει βοήθεια, αν τον παρενοχλούν, από εσάς ή άλλους ενήλικες που τον νοίαζονται
Για να αποτρέψετε το παιδί σας να αποτελέσει θύτη :
-εμφανιστείτε σαν μοντέλο μη-βίαιας συμπεριφοράς
-δηλώστε ξεκάθαρα ότι η βία δεν είναι αποδεκτή
-βοηθείστε το να βρεί μη-βίαιες στρατηγικές για την διαχείριση του θυμού και την λύση των συγκρούσεων
-Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο ψυχικής υγείας ή σχολικό σύμβουλο για να σας βοηθήσει να κόψει την επιθετική και εκφοβιστική συμπεριφορά το παιδί σας
