«ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ»
Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί πολυσύνθετο και ιδιαίτερα πολύπλοκο κοινωνικό φαινόμενο. Είναι εμφανές σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες
παλαιότερες και σύγχρονες, ότι οι επιπτώσεις της κακοποίησης είναι αρνητικές και καταστροφικές για όλα τα άτομα ανεξάρτητα με τη μορφή βίας,
την οποία υφίστανται.
Οι επιδράσεις της ενδοοικογενειακής βίας είναι καταλυτικές. Οι έρευνες τείνουν να παρουσιάζουν όλο και μεγαλύτερη αύξηση του φαινομένου
ειδικότερα στις χώρες που η οικονομική κρίση είναι πιο έντονη.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ;
Γενικά, η ενδοοικογενειακή βία αναγνωρίζεται ως ένα κοινωνικό πρόβλημα υγείας που συμβαίνει σε όλες τις κοινωνίες και μεταξύ όλων των
ατόμων ανεξάρτητα από την κοινωνικοοικονομική τάξη των θυτών και των θυμάτων. Μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στην
και στη κοινωνία,ενώ παράλληλα μπορεί να επηρεάσει και τη ψυχολογική υγεία του παιδιού. Ενδοοικογενειακή βία συχνά ορίζεται ως η βία μεταξύ
ενός νυν ή πρώην συντρόφου. Η πιο διαδεδομένη μορφή βίας είναι αυτή που προκαλείται από οικείο πρόσωπο κυρίως αρσενικού φύλου εναντίον των γυναικών.
Η βία αυτή ορίζεται ως ενδοοικογενειακή βία ή συζυγική βία.
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΕΙΝΑΙ
Επίθεση, μετάνοια, συγχώρεση, φροντίδα του θύματος, υποσχέσεις περί μη επανάληψης της πράξης, μια «ειρηνική περίοδος» και έπειτα
πάλι επίθεση. Αυτό συνιστά ένα φαύλο κύκλο που συνεχώς μεγαλώνει και εγκλωβίζει θύτες και θύματα.
ΜΟΡΦΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΒΙΑΣ
Η ενδοοικογενειακή βία περιλαμβάνει, συνήθως, πέραν της προσβολής της προσωπικότητας του θύματος, μια σειρά αδικημάτων
( εξύβριση, παράνομη βία, απειλή, παράνομη κατακράτηση, σωματική βλάβη, υφαίρεση, βιασμό, αιμομιξία, σωματεμπορία κ.λ.π),
που προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις του ποινικού μας δικαίου. Τα είδη βίας που ασκούνται είναι:
Σωματική Βία
Η σωματική βία ή φυσική βία όπως αλλιώς ονομάζεται είναι μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές βίας και περιλαμβάνει σωματικές βλάβες
ακόμα και δολοφονίες. Η σωματική βία έχει χωριστεί σε «ήπια»(minor) και «σοβαρή»(severe). H «ήπια» σωματική κακοποίηση
ÂÂ περιλαμβάνει το δράστη να πετάει αντικείμενα,
να σπρώχνει, να χαστουκίζει. Η «σοβαρή» σωματική κακοποίηση περιλαμβάνει επανειλημμένες κλωτσιές ή δαγκώματα,
ÂÂ χτυπήματα με γροθιά, απόπειρες πνιγμού ή απειλές με μαχαίρι
και άλλα αντικείμενα.
Ψυχολογική Βία
Η ψυχολογική βία είναι μια εξίσου σοβαρή μορφή βίας έστω και αν η δράση της δεν επιφέρει ορατά αποτελέσματα. Συμπεριλαμβάνει
υποτιμητικές συμπεριφορές, εξευτελισμό-ταπείνωση- λεκτική προσβολή με τη χρήση κακής γλώσσας και σοβαρή ψυχολογική βλάβη.
Η ψυχολογική βία περιλαμβάνει επίσης την απόρριψη του ατόμου και των αξιών του ενώ στοχεύει στην υποτίμηση της νοημοσύνης του.
Παρουσιάζεται σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις βίας είτε από μόνη της είτε σε συνδυασμό
με άλλες μορφές βίας (φυσικής ή σεξουαλικής).
Σεξουαλική Βία
Η σεξουαλική βία και παρενόχληση θεωρείται ως μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές βίας η οποία ασκείται κυρίως σε βάρος των γυναικών
παρά των αντρών σε γενικότερο πληθυσμό. Η σεξουαλική βία περιλαμβάνει όλες τις εμπειρίες της ανεπιθύμητης σεξουαλικής παρενόχλησης
ή επίθεσης αλλά και απόπειρες βιασμού.
Επίσης, σχετίζεται με την επιβολή σεξουαλικής πράξης ή συμπεριφορών ενάντια στη θέληση του θύματος και γενικότερα περιλαμβάνει πρακτικές
που καθιστούν τις γυναίκες ως αντικείμενα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Αναμφίβολα η σεξουαλική βία επιδέχεται πολλές μορφές αλλά η χειρότερη μορφή της είναι ο βιασμός.
Αυτός μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στο σπίτι,στο σχολείο, στο χώρο εργασίας ή οπουδήποτε αλλού.
ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ
Κάθε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας είναι ξεχωριστή. Μπορεί να υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά, αλλά κάθε περιστατικό
είναι ιδιαίτερο και έτσι θα πρέπει να αντιμετωπίζεται.
ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ Η ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΕΙ ΤΗ ΣΥΖΥΓΙΚΗ ΣΤΕΓΗ;
Όταν μια γυναίκα προσπαθήσει να εγκαταλείψει το σύζυγό της, αυτός γίνεται περισσότερο απειλητικός και επιθετικός. Αν υπάρχουν παιδιά
και η σύζυγος δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητη, τότε το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο.
Μερικοί άντρες, μετά από ένα επεισόδιο βίαιης συμπεριφοράς, νιώθουν ενοχές και φέρονται μετανιωμένοι και στοργικοί στη γυναίκα τους.
Μια τέτοια συμπεριφορά κάνει τη σύζυγο να ελπίζει ότι όλα θα αλλάξουν και επιστρέφει ή παραμένει μαζί του, μέχρι τον επόμενο ξυλοδαρμό που συνήθως θα συμβεί.
ΠΟΙΟΙ ΑΛΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ;
Όταν η γυναίκα καταφέρει να έχει τον έλεγχο της σχέσης και ο άντρας πειστεί ότι η συμπεριφορά του δεν πρόκειται να γίνει πια ανεκτή,
και ότι νομικά κινδυνεύει με αυστηρές ποινές, τότε πιθανόν να γίνει μια αλλαγή.
Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία οικογένειας, όπως και η ατομική ψυχοθεραπεία του άντρα και της γυναίκας.
Εάν μία γυναίκα υφίσταται αυτής της μορφής μεταχείριση από ένα άτομο που γνωρίζει ή αγαπά, δεν πρέπει να μένει μόνη αλλά να ζητήσει άμεσα βοήθεια. Η σιωπή θα επιδεινώσει το πρόβλημα και η γυναίκα δεν φέρει ευθύνη για τη βίαιη συμπεριφορά που υφίσταται! Δεν πρέπει να αισθάνεται ενοχές.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ!!
– ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΑΞΙΖΕΙ ΒΙΑΙΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΠΟΙΟ ΛΑΘΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙ!
-ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΤΟ «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ». ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΥΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΝ ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ!
-ΑΝ ΕΝΑΣ ΑΝΤΡΑΣ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΗ ΣΥΖΥΓΟ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΤΟ ΞΑΝΑΚΑΝΕΙ!
ΤΙ ΟΡΙΖΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ?
Με βάση τους Περί Βίας στην οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων Νόμους 19(Ι) του 2000 και 212(Ι) του2004(εδ.3.(1) και 3.(3), βία σημαίνει: «Οποιαδήποτε παράνομη πράξη,παράλειψη ή συμπεριφορά με την οποία προκαλείται άμεσα σωματική, σεξουαλική ή ψυχική βλάβη σε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας από άλλο μέλος της οικογένειας και περιλαμβάνει και τη βία που ασκείται με σκοπό την επίτευξη σεξουαλικής επαφής χωρίς τη συγκατάθεση του θύματος, καθώς επίσης και τον περιορισμό της ελευθερίας του». Επίσης, «οποιαδήποτε πράξη ή συμπεριφορά, η οποία συνιστά βία…όταν διαπράττεται στην παρουσία ανήλικου μέλους της οικογένειας, θεωρείται βία,εφόσον δύναται να προκαλέσει σε αυτόν ψυχική βλάβη. Η εν λόγω πράξη ή συμπεριφορά συνιστά αδίκημα με βάση τον Περί Βίας Νόμο και με βάση τα άρθρα 174,175 και177 του Ποινικού Κώδικα».
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης (1985) η βία στην οικογένεια αφορά κάθε πράξη ή παράλειψη η οποία βλάπτει τη ζωή, τη φυσική ή ψυχολογική ακεραιότητα ή την ελευθερία ενός προσώπου ή η οποία βλάπτει σοβαρά την ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
Αρβανιτίδου Ζωή
Ψυχολόγος
