Από το 2008 το γραφείο μας στο πλαίσιο συνεργασίας του με την Πανελλαδική Οργάνωση Γυναικών « Παναθηναϊκή » παράρτημα Μαραθώνα παρείχε ανελλιπώς σε επίπεδο pro bono νομικές συμβουλές σε γυναίκες που διέμεναν στο Νομό Αττικής. Η ενασχόληση μας με το Οικογενειακό δίκαιο και ειδικότερα με το Νόμο 3500/2006 «Νόμος Ενδοοικογενειακής Βίας» από την έναρξη εφαρμογής του, μας επέτρεψαν να έχουμε μια σφαιρική εικόνα για το φαινόμενο αυτό στην Ελλάδα (ειδικότερα στην Αττική) και να συνδράμουμε στο μέτρο του δυνατού κυρίως στην ενημέρωση των γυναικών, στην αφύπνιση και κινητοποίηση τους. Στόχευση μας δηλαδή η κατά το δυνατόν πρόληψη της εκδήλωσης του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας.
Μετά από 10 περίπου χρόνια και αναρίθμητα ιστορικά από γυναίκες που απευθύνθηκαν σε μας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Οργάνωσης τα συμπεράσματα μας είναι τα κάτωθι:
Ι) Η ενδοοικογενειακή βία και κυρίως η βία κατά των γυναικών δεν είναι ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο, αλλά ένα φαινόμενο χρόνιο και σύνθετο, του οποίου οι πραγματικές διαστάσεις έχουν αποτελέσει αντικείμενο μελέτης τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες. Πράγματι, το φαινόμενο αυτό, έως και πρόσφατα, σπάνια καταγγελλόταν από τα εκάστοτε θύματα λόγω της παραδοσιακής εκείνης αντίληψης που θέλει τα όσα λαμβάνουν χώρα εντός των τειχών της οικογένειας να αποσιωπώνται, να γίνονται ανεκτά ή και να συγκαλύπτονται προκειμένου να διατηρηθεί η οικογενειακή συνοχή.
ΙΙ) Η Ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα φαινόμενο, το οποίο αφορά ανεξαιρέτως όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα και ασκείται ως επί το πλείστον σε βάρος των γυναικών και των ανηλίκων. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την τέλεση επιθετικών και εξαναγκαστικών συμπεριφορών, όπως ιδίως λεκτικών, σωματικών, σεξουαλικών, ψυχολογικών επιθέσεων, οικονομικών εκβιασμών ακόμη και συμπεριφορών υπό τη μορφή παραμέλησης (έλλειψη φροντίδας, στέρηση ιατρικής περίθαλψης ή εκπαίδευσης). Πράγματι, τα Δικαστήρια πολλές φορές έχουν αντιμετωπίσει ζητήματα ξυλοδαρμού και μάλιστα ξυλοδαρμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή ξυλοδαρμού μέχρι λιποθυμίας, χειροδικίας, ύβρεων, εκβιασμών. Όταν λοιπόν, οι παραπάνω περιπτώσεις κακοποίησης τελούνται μεταξύ ατόμων που συνδέονται με οικογενειακούς δεσμούς ή βρίσκονται εντός μίας έγγαμης ή συντροφικής σχέσης διαλαμβάνουν τον χαρακτήρα της ενδοοικογενειακής βίας. Πηγή του φαινομένου αυτού αποτελεί η ανάγκη του δράστη για άσκηση εξουσίας στο θύμα του ή εντός της οικογένειάς του προκειμένου να κάμψει, υποτάξει και διατηρήσει υπέρ του τον έλεγχο και την κυριαρχία του στο χώρο.
ΙΙΙ) Παρότι το εν λόγω Νομοθέτημα (Ν. 3500/2006) εισήγαγε αρκετά καινοτόμα στοιχεία όπως ενδεικτικά αυτό της Ποινικής μεσολάβησης, του αυστηρού πλαισίου ποινικών κυρώσεων, της τιμώρησης πλέον του βιασμού και εντός γάμου, της αυτεπάγγελτης δίωξης των πράξεων ενδοοικογενειακής βίας κ.α. δεν κατάφερε, μεταξύ άλλων, να αντιμετωπίσει κυρίως το φαινόμενο της Ψυχολογικής Ενδοοικογενεικής Βίας.
Συμπερασματικά ο ανωτέρω νόμος φαίνεται να συμβάλει θετικά στην εξέλιξη της καταπολέμησης του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας και στην αποτελεσματικότερη προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, υπό την προϋπόθεση ωστόσο, ότι η εκάστοτε γυναίκα συνειδητοποιεί ότι, οφείλει να προβεί σε καταγγελία της βίαιης συμπεριφοράς του δράστη.
Επίσης παραμένει η ανάγκη τροποποίησης του Νόμου 3500/2006 προκειμένου να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά και η τιμώρηση της Ψυχολογικής Ενδοοικογενειακής Βίας που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν επιτυγχάνεται κυρίως λόγω αποδεικτικών δυσχεριών.
Με εκτίμηση,
Δημήτριος Β. Δουλιώτης
Δικηγόρος Αθηνών-LLB London
Δημοκρίτου 32 Κολωνάκι
