Ο καθένας επιδιώκει σχέση και προχωράει με τον άλλον, ανιχνεύοντας τον τρόπο που προσλαμβάνει την αγάπη και τις εκφράσεις της αγάπης του. Προσδοκεί να δημιουργήσει δέσμευση σε αυτό το πλαίσιο, όπου το βαθύτερο ενδιαφέρον του ενός προς τον άλλον είναι το επίκεντρο. Χτίζεται μαζί, ένα ευρύ φάσμα αλληλεξάρτησης, σπίτι, ασφάλεια, ίσως και παιδιά, οικογενειακές υποχρεώσεις, σχέσεις με γονείς, οικονομικά, κοινωνικές σχέσεις και θέση κλπ.
Το βασικό όμως κριτήριο της αγάπης και του βαθύτερου νοιαξίματος παραμένει και δίνει νόημα σε όλο το ευρύ φάσμα της καθημερινότητας. Μέσα στην καθημερινή κοινωνική δραστηριότητα, όταν μειώνεται η ικανοποίηση της αίσθησης του νοιαξιματος στο σπίτι και στο ζευγάρι, την θέση της αίσθησης της ασφάλειας και του νοιαξίματος παίρνουν οι φόβοι της μοναξιάς. Και στους δύο του ζεύγους.
Μόνο που ο καθένας το αντιμετωπίζει διαφορετικά. Άλλος γίνεται θυμωμένος επιτακτικός και απαιτεί αποκατάσταση, άλλος ενεργοποιεί διεξόδους διαφυγής όπως η αγάπη των παιδιών, της δουλειάς και την δημιουργία άλλων σχέσεων που ανακουφίζουν τον φόβο, στο σέξ, στο ιντερνέτ, στο αλκοόλ κλπ. Όπως και να κινηθεί κανείς, το κάνει μέσα στην δυσκολία να αποκαταστήσει την ικανοποίηση στην σχέση.
Πολλοί άνθρωποι εγκλωβισμένοι στον φόβο της μοναξιάς, νιώθουν να εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από τον/την σύντροφό τους και επιδίδονται σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να βάλουν στην άκρη τα αρνητικά και να δουν τα θετικά του άλλου. Αντίστοιχα και ο άλλος δέχεται αυτήν την στάση για τους ίδιους λόγους, χωρίς συνήθως να έχει καλύψει ικανοποιητικά τις δικές του αντίστοιχες ανάγκες. Μια τέτοια «θετική συμφωνία» εύκολα συνοδεύεται με την αίσθηση της υποτίμησης και μείωσης του άλλου και του εαυτού αντίστοιχα.
Μοιραία και χωρίς κατά βάθος να το θέλει κανείς, επιτείνει το πρόβλημα που δημιουργείται και οι διαφορετικές αντιμετωπίσεις επιτείνονται και αυτές. Σαν να γίνεται ένας διάλογος χωρίς λόγια η με σκληρά λόγια. Η αίσθηση της εγκατάλειψης και της παράλογης απαίτησης εντείνει τον φαύλο κύκλο και ο δεσμός γίνεται «γόρδιος», που αν κοπεί κινδυνεύει όλο το ευρύτερο φάσμα που έχει χτιστεί.
Αυτό μπορεί να φτάσει σε βίαιες σκηνές, όπου δύσκολα πια μπορεί να φανταστεί κανείς, ότι εκείνη την στιγμή κατά βάθος διεκδικείται με απόγνωση και απελπισία, με τον πιο σκληρό και παράλογο τρόπο, η αγάπη, η ασφάλεια και το χαμένο νοιάξιμο.
Η έξοδος από την σχέση η η επανασύνδεση είναι εξ ίσου δύσκολοι δρόμοι. Οι άνθρωποι σε τέτοιες καταστάσεις χρειάζονται βοήθεια για να δημιουργήσουν το δικό τους τρόπο να προχωρήσουν. Όποιο δρόμο και να ακολουθήσει κανείς, έχει να ανατάξει το πώς κουμαντάρει τις ανάγκες του και στην συνέχεια στο πως τις διαπραγματεύεται με τον άλλον. Πως τις βάζει στις σχέσεις και τι μένει απ΄ έξω. Πολλά ζευγάρια έχουν χωρίσει, κάποια έχουν επανασυνδεθεί χωρίς διαζύγιο και πολύ σπάνια μετά από διαζύγιο. Σίγουρα δεν υπάρχει συνταγή ίδια για όλους, αλλά φτιάχνεται.
Μιχάλης Σκουλούδης
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Το βασικό όμως κριτήριο της αγάπης και του βαθύτερου νοιαξίματος παραμένει και δίνει νόημα σε όλο το ευρύ φάσμα της καθημερινότητας. Μέσα στην καθημερινή κοινωνική δραστηριότητα, όταν μειώνεται η ικανοποίηση της αίσθησης του νοιαξιματος στο σπίτι και στο ζευγάρι, την θέση της αίσθησης της ασφάλειας και του νοιαξίματος παίρνουν οι φόβοι της μοναξιάς. Και στους δύο του ζεύγους.
Μόνο που ο καθένας το αντιμετωπίζει διαφορετικά. Άλλος γίνεται θυμωμένος επιτακτικός και απαιτεί αποκατάσταση, άλλος ενεργοποιεί διεξόδους διαφυγής όπως η αγάπη των παιδιών, της δουλειάς και την δημιουργία άλλων σχέσεων που ανακουφίζουν τον φόβο, στο σέξ, στο ιντερνέτ, στο αλκοόλ κλπ. Όπως και να κινηθεί κανείς, το κάνει μέσα στην δυσκολία να αποκαταστήσει την ικανοποίηση στην σχέση.
Πολλοί άνθρωποι εγκλωβισμένοι στον φόβο της μοναξιάς, νιώθουν να εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από τον/την σύντροφό τους και επιδίδονται σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να βάλουν στην άκρη τα αρνητικά και να δουν τα θετικά του άλλου. Αντίστοιχα και ο άλλος δέχεται αυτήν την στάση για τους ίδιους λόγους, χωρίς συνήθως να έχει καλύψει ικανοποιητικά τις δικές του αντίστοιχες ανάγκες. Μια τέτοια «θετική συμφωνία» εύκολα συνοδεύεται με την αίσθηση της υποτίμησης και μείωσης του άλλου και του εαυτού αντίστοιχα.
Μοιραία και χωρίς κατά βάθος να το θέλει κανείς, επιτείνει το πρόβλημα που δημιουργείται και οι διαφορετικές αντιμετωπίσεις επιτείνονται και αυτές. Σαν να γίνεται ένας διάλογος χωρίς λόγια η με σκληρά λόγια. Η αίσθηση της εγκατάλειψης και της παράλογης απαίτησης εντείνει τον φαύλο κύκλο και ο δεσμός γίνεται «γόρδιος», που αν κοπεί κινδυνεύει όλο το ευρύτερο φάσμα που έχει χτιστεί.
Αυτό μπορεί να φτάσει σε βίαιες σκηνές, όπου δύσκολα πια μπορεί να φανταστεί κανείς, ότι εκείνη την στιγμή κατά βάθος διεκδικείται με απόγνωση και απελπισία, με τον πιο σκληρό και παράλογο τρόπο, η αγάπη, η ασφάλεια και το χαμένο νοιάξιμο.
Η έξοδος από την σχέση η η επανασύνδεση είναι εξ ίσου δύσκολοι δρόμοι. Οι άνθρωποι σε τέτοιες καταστάσεις χρειάζονται βοήθεια για να δημιουργήσουν το δικό τους τρόπο να προχωρήσουν. Όποιο δρόμο και να ακολουθήσει κανείς, έχει να ανατάξει το πώς κουμαντάρει τις ανάγκες του και στην συνέχεια στο πως τις διαπραγματεύεται με τον άλλον. Πως τις βάζει στις σχέσεις και τι μένει απ΄ έξω. Πολλά ζευγάρια έχουν χωρίσει, κάποια έχουν επανασυνδεθεί χωρίς διαζύγιο και πολύ σπάνια μετά από διαζύγιο. Σίγουρα δεν υπάρχει συνταγή ίδια για όλους, αλλά φτιάχνεται.
Μιχάλης Σκουλούδης
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
